Kurz to cichy zabójca elektroniki. Osadza się w wentylatorach i radiatorach, powoduje przegrzewanie, głośną pracę wentylatorów, spadki wydajności i skrócenie żywotności sprzętu.

Regularne czyszczenie pozwala uniknąć wielu problemów i przedłużyć życie laptopa lub komputera nawet o kilka lat, a także zachować walory estetyczne. Wystarczy robić to 1–2 razy w roku (częściej, jeśli mieszkasz w zakurzonym miejscu lub masz zwierzęta).

Potrzebne narzędzia

• Puszka sprężonego powietrza lub elektryczna mini dmuchawa do kurzu
• Ściereczki z mikrofibry do ekranu i obudowy
• Pędzelek antystatyczny lub miękka szczoteczka
• Płyn lub mokre ścierki do ekranów LCD – koniecznie sprawdź swój rodzaj ekranu, niektóre wyświetlacze (w tym OLED) można czyścić tylko wilgotną (woda) lub suchą szmatką z uwagi na możliwość zarysowania ekranu i uszkodzenia matrycy związkami chemicznymi
• Zestaw śrubokrętów
• Pasta termoprzewodząca
• Izopropanol 99% i patyczki kosmetyczne
• Opcjonalnie: cienki, plastikowy szpikulec/szpatułka, igła lub nawet kostka do gitary (do zakamarków z osadzonym brudem)

Nigdy nie używaj: odkurzacza (może wywołać wyładowania elektrostatyczne), wody, domowych środków czyszczących ani szorstkich ścierek. Wyjątkiem dla zwilżonych wodą ścierek są wspomniane specyficzne rodzaje wyświetlaczy LCD/OLED.

Dodatkowa uwaga przed przystąpieniem do czyszczenia: staraj się trzymać puszkę ze sprężonym powietrzem w pionie, dyszą do góry, nie wstrząsać nią (można pomóc sobie dołączaną rurką, aby nadać kierunek dmuchania). Przechylenie, odwrócenie lub wzburzenie puszki może spowodować kondensację przy naciśnięciu dyszy, co w praktyce przekłada się na strumień skroplonych gazów, które mogą uszkodzić elektronikę. Pewnie zauważysz, że puszka podczas dmuchania staje się chłodna, a strumień powietrza staje się słabszy. Dmuchaj krótkimi seriami i rób przerwy, aby temu zapobiec i nie marnować sprężonego powietrza.

Czyszczenie zewnętrzne

1. Wyłącz komputer/laptop i odłącz zasilacz oraz wszystkie przewody.
2. Przetrzyj ekran przygotowaną wcześniej suchą lub wilgotną ścierką z mikrofibry z użyciem płynu, lub jednorazową, mokrą ścierką do ekranów. Staraj się wykonywać równomierne ruchy tylko na jednej płaszczyźnie (góra-dół lub lewo-prawo). Nie wykonuj ruchów okrężnych, powodują większe smużenie i w ten sposób nie wypolerujesz ekranu. Wycieraj aż do zniknięcia wszystkich smug.
3. Wyczyść klawiaturę, mysz i obudowę. Zacznij od przedmuchania wszystkiego sprężonym powietrzem z wierzchu i między klawiszami, aby wydmuchać kurz i inne drobiny.
4. W przypadku klawiatury i myszy pomóż sobie pędzelkiem lub szczoteczką, aby “odkleić” trudny do zdmuchania kurz i zabrudzenia.
5. Do detali oraz wyschniętych, przylepionych zabrudzeń (np. sok, sos, itp.) użyj kombinacji szpikulca/szpatułki/igły, patyczków kosmetycznych i alkoholu izopropylowego.
6. Przedmuchaj otwory wentylacyjne (kratki z boku lub spodu) krótkimi seriami powietrza, celując na zewnątrz, nigdy na wprost wewnątrz otworów.
7. Na koniec wytrzyj lub wydmuchaj wszelkie dodatkowe drobiny, które mogły się osadzić podczas wcześniejszych kroków i gotowe!

Czyszczenie wewnętrzne – laptop

Uwaga: W wielu nowych laptopach nie da się łatwo otworzyć obudowy i przeprowadzić serwisu. Każdy laptop jest zbudowany inaczej, najlepiej jest sprawdzić poradniki demontażu Twojego modelu. Jeśli nie czujesz się pewnie – przekaż sprzęt do serwisu.

1. Wyłącz laptopa i odłącz zasilacz.
2. Jeśli Twój laptop ma zewnętrzną, demontowalną baterię, odłącz ją teraz.
3. Odkręć dolną pokrywę jeśli model na to pozwala. Niektóre laptopy mają dodatkowe śrubki pod klawiaturą lub bardzo złożoną konstrukcję – sprawdź w jego instrukcji lub obejrzyj poradnik wideo dla Twojego modelu.
4. Odłącz baterię (jeśli wewnętrzna). Zazwyczaj wychodzi z niej przewód prowadzący do konektora, który należy ostrożnie wypiąć.
5. Przedmuchaj wentylatory, radiatory (metalowe elementy chłodzące, mają charakterystyczne “zęby”) i całą przestrzeń sprężonym powietrzem. Przytrzymaj łopatki wentylatora palcem, żeby się nie kręciły.
6. Delikatnie oczyść resztki kurzu pędzelkiem.
7. Odkręć mocowanie chłodzenia procesora. Rób to pomału i delikatnie, aby niczego nie wygiąć ani nie uszkodzić ciepłowodów (rurki cieplne, można je rozpoznać po kolorze, jest to goła miedź).
8.  Gdy odsłonisz procesor, powoli i kawałek po kawałku wycieraj/odklejaj wyschniętą pastę termoprzewodzącą z powierzchni procesora i elementu chłodzenia na styku z procesorem. Wytrzyj te elementy do czysta z pomocą alkoholu izopropylowego. Do tego elementu można użyć zwykłego ręcznika papierowego.
9. Nałóż niewielką ilość nowej pasty z tubki pośrodku. Ilość pasty musi być na tyle odpowiednia, aby po nałożeniu chłodzenia rozprowadziła się równomiernie po całym procesorze, ale musi być też na tyle mała, aby nie rozeszła się na zewnątrz pod naciskiem.
10.  Nałóż ostrożnie element chłodzący na procesor, aby niczego nie zabrudzić pastą i przykręć go.
11.  Jeśli masz w laptopie dedykowaną kartę graficzną, układ chłodzenia zazwyczaj obejmuje również ją. Analogicznie do procesora, układ graficzny czyścimy ze starej pasty i nakładamy nową.
12.  Sprawdź czy żaden element lub konektor się nie poluzował oraz czy pamięć RAM nie wypadła z mocowania.
13.  Podłącz ponownie baterię (jeśli wewnętrzna).
14.  Załóż i przykręć pokrywę z powrotem, podłącz baterię (jeśli zewnętrzna) i włącz laptopa. Gotowe!

Czyszczenie wewnętrzne – komputer stacjonarny

1. Wyłącz komputer, wyłącz zasilacz, odłącz kabel zasilający i wszystkie przewody.
2. Otwórz lewą ściankę obudowy. W większości przypadków z tyłu ścianki są dwie śrubki, które ją trzymają.
3. Przedmuchaj wszystko sprężonym powietrzem – najpierw wentylatory, radiatory procesora i karty graficznej, potem płytę główną i zakamarki.
4. Użyj pędzelka do delikatnego usunięcia kurzu z trudnych miejsc.
5. Oczyść filtry przeciwkurzowe (jeśli masz) – umyj wodą i dokładnie wysusz przed włożeniem z powrotem. Zazwyczaj znajdują się na spodzie, przodzie i górnej części obudowy.
6. Wymontuj chłodzenie procesora (radiator z wentylatorami). Układy chłodzenia komputerów stacjonarnych są różne. Sprawdź jaki rodzaj montażu ma Twoje chłodzenie (np. zaczep, druty lub śrubki).
7. Gdy odsłonisz procesor, powoli i kawałek po kawałku wycieraj/odklejaj wyschniętą pastę termoprzewodzącą z powierzchni procesora i elementu chłodzenia na styku z procesorem. Wytrzyj te elementy do czysta z pomocą alkoholu izopropylowego. Do tego elementu można użyć zwykłego ręcznika papierowego.
8. Nałóż niewielką ilość nowej pasty z tubki pośrodku. Ilość pasty musi być na tyle odpowiednia, aby po nałożeniu chłodzenia rozprowadziła się równomiernie po całym procesorze, ale musi być też na tyle mała, aby nie rozeszła się na zewnątrz pod naciskiem.
9. Nałóż ostrożnie element chłodzący na procesor, aby niczego nie zabrudzić pastą i przytwierdź go.
10.  Opcjonalnie: odłącz kartę graficzną i wyczyść jej wentylatory oraz radiatory osobno jeśli jest mocno zabrudzona. Jeśli karta ma już swoje lata i jest po gwarancji, można pokusić się o otwarcie jej i wymianę pasty termoprzewodzącej oraz termopadów, jednak najlepiej jeśli to zrobi już obeznana w tym osoba lub serwis. Termopady muszą być idealnie dopasowane rozmiarem i grubością do fabrycznych. Każdy inny model producenta, nawet jeśli to ten sam model karty, ma inny układ termopadów. Skonsultuj dokładnie układ w Twojej karcie z zasobami internetu przed decyzją o zakupie nowych termopadów. Zazwyczaj sama wymiana pasty daje dużą poprawę.
11.  Zamontuj wszystko z powrotem, zamknij obudowę i podłącz wszystkie przewody. Uruchom komputer i gotowe!

Podsumowanie

Czyszczenie z kurzu to najprostsza i najtańsza forma konserwacji sprzętu. Dzięki temu urządzenie mniej się grzeje, pracuje ciszej i wolniej się zużywa.

Zrób to raz na 6–12 miesięcy, a po czyszczeniu zauważysz różnicę w temperaturach i kulturze pracy. Jeśli boisz się otwierać obudowę, przynajmniej wykonuj regularne czyszczenie zzewnątrz oraz czyszczenie kratek i filtrów, a do wyczyszczenia wnętrza oddaj sprzęt w ręce eksperta.