Otrzymujesz wiadomość od znajomego: „Hej, możesz mi szybko pomóc? Potrzebuję kodu BLIK. Oddam Ci pieniądze wieczorem”. Wiadomość przychodzi z jego prawdziwego konta, zdjęcie profilowe się zgadza, a sytuacja brzmi wiarygodnie. Problem w tym, że po drugiej stronie może wcale nie być Twój znajomy.

Oszustwo na BLIK często wykorzystuje zaufanie, emocje i pośpiech. Przestępca nie musi włamywać się do systemu banku. Wystarczy, że przejmie konto w mediach społecznościowych, podszyje się pod inną osobę albo przekona Cię, że musisz natychmiast wykonać określoną czynność.

Dlatego przed podaniem kodu, kliknięciem w otrzymany link lub zatwierdzeniem operacji w aplikacji bankowej warto poświęcić kilkadziesiąt sekund na sprawdzenie sytuacji. Taka krótka weryfikacja może ochronić Twoje pieniądze.

Sam BLIK wykorzystuje mechanizmy zabezpieczające transakcje. Kod jest jednorazowy i pozostaje ważny przez krótki czas. Ponadto aplikacja bankowa pokazuje informacje dotyczące operacji przed jej zatwierdzeniem.

Problem pojawia się wtedy, gdy przestępca przekona użytkownika do dobrowolnego wykonania potrzebnych czynności. Ofiara może wygenerować kod, przekazać go oszustowi, a następnie zatwierdzić operację w aplikacji bankowej.

Dlatego podczas korzystania z BLIKA nie wystarczy sprawdzić, czy aplikacja bankowa działa prawidłowo. Trzeba również upewnić się, komu faktycznie przekazujemy pieniądze i jaką operację właśnie zatwierdzamy.

Więcej zasad dotyczących bezpiecznego korzystania z płatności znajdziesz na oficjalnej stronie BLIK poświęconej dobrym nawykom podczas płatności.

Najbardziej znany scenariusz zaczyna się od przejęcia konta w komunikatorze lub serwisie społecznościowym. Przestępca uzyskuje dostęp do profilu, a następnie kontaktuje się ze znajomymi właściciela konta.

Wiadomość zazwyczaj zawiera prośbę o pomoc finansową. Oszust może twierdzić, że stoi przy kasie, musi pilnie za coś zapłacić, ma problem z kartą albo potrzebuje niewielkiej pożyczki.

Co ważne, przestępca często buduje presję czasu. Nie chce dać Ci kilku minut na spokojne zastanowienie się nad sytuacją. Może więc pisać, że sprawa jest pilna, zaraz zamkną sklep, bateria w telefonie się kończy albo nie może teraz rozmawiać.

Po otrzymaniu kodu oszust może wykorzystać go na przykład do rozpoczęcia wypłaty pieniędzy z bankomatu albo wykonania płatności. Jeśli użytkownik zatwierdzi taką operację w swojej aplikacji bankowej, pieniądze mogą trafić do przestępcy.

Podejrzenia powinna wzbudzić przede wszystkim nietypowa prośba o pieniądze. Szczególnie uważaj, gdy ktoś chce otrzymać środki natychmiast i jednocześnie nalega na przekazanie kodu BLIK.

Kolejnym sygnałem jest unikanie rozmowy telefonicznej. Oszust może odpowiadać, że nie może teraz rozmawiać, jest w hałaśliwym miejscu albo ma rozładowany telefon. Dzięki temu próbuje uniknąć sytuacji, w której rozpoznasz głos prawdziwego znajomego.

Zwróć również uwagę na styl wiadomości. Inne słownictwo, brak charakterystycznych zwrotów, nietypowa interpunkcja lub sposób zwracania się do Ciebie mogą wskazywać, że wiadomość pisze ktoś inny.

Niepokój powinny wzbudzić również:

• presja na natychmiastowe działanie,
• prośba o zachowanie sprawy w tajemnicy,
• przesłany link do płatności,
• prośba o przejście z oficjalnego czatu platformy do komunikatora,
• żądanie podania kodu BLIK,
• namawianie do instalacji dodatkowego programu,
• telefon od osoby podającej się za pracownika banku, która żąda wykonania operacji finansowej.

Jeżeli kilka takich elementów pojawia się jednocześnie, przerwij rozmowę i zweryfikuj sytuację innym kanałem.

To jeden z najbardziej rozpoznawalnych schematów. Dostajesz wiadomość od znajomego lub członka rodziny:

„Hej, stoję przy kasie i mam problem z kartą. Podeślesz mi kod BLIK na 200 zł? Oddam wieczorem”.

Wiadomość może pochodzić z prawdziwego konta tej osoby. Dlatego całość wygląda wiarygodnie.

Czerwoną lampkę powinien zapalić pośpiech oraz niechęć do rozmowy telefonicznej. Oszust może wymyślać kolejne powody, dla których nie może odebrać telefonu.

W rzeczywistości ktoś mógł przejąć konto Twojego znajomego i wysyłać podobne wiadomości do wielu osób jednocześnie. Zanim przekażesz pieniądze, zadzwoń do właściciela konta.

Drugi popularny scenariusz dotyczy sprzedaży przedmiotów w internecie. Wystawiasz produkt, a po chwili kontaktuje się zainteresowany kupujący.

Rozmówca może próbować przenieść kontakt poza oficjalny czat platformy, na przykład do komunikatora. Następnie wysyła link, który rzekomo służy do odebrania płatności albo potwierdzenia wysyłki.

Fałszywa strona może przypominać serwis sprzedażowy, firmę kurierską lub stronę banku. Jej zadaniem jest jednak wyłudzenie danych albo nakłonienie Cię do wykonania operacji finansowej.

Dlatego nie klikaj w link tylko dlatego, że wygląd strony wydaje się znajomy. Sprawdź adres oraz korzystaj z funkcji płatności dostępnych bezpośrednio na platformie.

CERT Polska zaleca również, aby podczas korzystania z portali ogłoszeniowych nie przenosić komunikacji bez potrzeby poza oficjalne kanały serwisu. Więcej informacji znajdziesz w poradniku CERT Polska dotyczącym bezpiecznych płatności w internecie.

Telefon od rzekomego pracownika banku może brzmieć bardzo profesjonalnie. Rozmówca przedstawia się, informuje o podejrzanej transakcji i twierdzi, że Twoje pieniądze są zagrożone.

Następnie może przekonywać Cię do wykonania przelewu, wypłaty pieniędzy, użycia kodu BLIK albo instalacji dodatkowego oprogramowania.

Inny wariant wykorzystuje osobę podszywającą się pod policjanta. Przestępca może przekonywać, że trwa tajna akcja, dlatego nie wolno Ci się rozłączać ani informować innych osób.

W takiej sytuacji nie wykonuj poleceń rozmówcy. Rozłącz się, a następnie samodzielnie skontaktuj się z bankiem za pomocą numeru znajdującego się w oficjalnej aplikacji, na stronie banku lub na karcie płatniczej.

Nie podawaj kodu BLIK osobie, której tożsamości nie potwierdziłeś. Sam fakt, że wiadomość przyszła z konta znajomego, nie wystarcza do uznania jej za prawdziwą.

Nie zatwierdzaj również operacji bez przeczytania informacji widocznych w aplikacji bankowej. Kwota oraz typ transakcji mogą ujawnić próbę oszustwa.

Ponadto nie instaluj aplikacji na polecenie osoby, która niespodziewanie dzwoni i przedstawia się jako pracownik banku lub innej instytucji.

Nie wpisuj danych logowania do banku na stronie otwartej z linku otrzymanego w wiadomości. Jeśli chcesz wejść do bankowości, skorzystaj z oficjalnej aplikacji albo samodzielnie wpisz adres strony banku.

💡 Warto wiedzieć

Najważniejsza zasada brzmi: każdą nietypową prośbę o pieniądze warto potwierdzić drugim kanałem. Jeśli wiadomość przyszła przez komunikator, zadzwoń do tej osoby.

Dodatkowo włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe na kontach społecznościowych. Dzięki temu samo zdobycie hasła może nie wystarczyć przestępcy do przejęcia Twojego profilu.

Przed zatwierdzeniem każdej płatności sprawdzaj informacje wyświetlane w aplikacji bankowej. Nie traktuj przycisku „Zatwierdź” jako formalności.

Warto również rozmawiać o takich zagrożeniach z rodziną. Możecie ustalić prostą zasadę, że każda nietypowa prośba o pieniądze wymaga rozmowy telefonicznej. Szczególnie warto uczulić osoby, które rzadziej korzystają z bankowości mobilnej lub mediów społecznościowych.

Jeżeli przekazałeś kod, ale jeszcze nie zatwierdziłeś operacji w aplikacji bankowej, nie zatwierdzaj jej. Sprawdź dokładnie komunikat i przerwij transakcję.

Jeśli natomiast zatwierdziłeś podejrzaną operację, jak najszybciej skontaktuj się ze swoim bankiem. Przekaż konsultantowi informacje o zdarzeniu i wykonaj zalecane przez bank czynności.

Jeżeli przestępca poznał również dane logowania do bankowości, poinformuj o tym bank i zmień dane dostępowe zgodnie z jego instrukcjami.

W przypadku utraty pieniędzy zgłoś sprawę Policji. Zachowaj wiadomości, numery telefonów, historię rozmowy, potwierdzenia operacji, adresy stron oraz inne informacje, które mogą pomóc w wyjaśnieniu zdarzenia.

Oszustwo na BLIK wykorzystuje przede wszystkim socjotechnikę, dlatego najskuteczniejszą ochroną pozostaje weryfikacja tego, co dzieje się przed wykonaniem płatności.

Zadzwoń do osoby proszącej o pieniądze. Czytaj komunikaty w aplikacji bankowej. Nie klikaj pochopnie w przesłane linki. Korzystaj z oficjalnych kanałów sprzedaży i płatności. Ponadto zabezpiecz konta społecznościowe uwierzytelnianiem dwuskładnikowym.

Warto także pamiętać, że sam kod BLIK jest jednorazowy. Nie oznacza to jednak, że można przekazywać go bez zastanowienia. Kod służy do rozpoczęcia operacji, dlatego powinieneś wiedzieć, kto i w jakim celu zamierza go wykorzystać.

Więcej informacji o zasadach działania tej metody płatności znajdziesz w oficjalnych odpowiedziach dotyczących korzystania i bezpieczeństwa BLIKA.

Oszustwo na BLIK często zaczyna się od zwykłej wiadomości lub telefonu. Przestępcy próbują wzbudzić strach, współczucie albo poczucie pilności, ponieważ chcą ograniczyć czas na zastanowienie.

Najważniejszą ochroną jest więc weryfikacja. Zanim przekażesz kod lub pieniądze, skontaktuj się z daną osobą innym kanałem. Następnie dokładnie przeczytaj informacje w aplikacji bankowej i upewnij się, że zatwierdzasz właściwą operację.

Jeśli coś wzbudza Twoje podejrzenia, zrezygnuj z transakcji. Kilkadziesiąt sekund poświęconych na telefon lub sprawdzenie danych może uchronić Cię przed utratą pieniędzy.

Jeśli nie wiesz, jak ocenić podejrzaną wiadomość, link lub inną sytuację w internecie albo po prostu nie chcesz zajmować się problemem samodzielnie, dołącz do Karty Multitech. Pomożemy Ci sprawdzić zagrożenie i podpowiemy, jakie kroki wykonać dalej.